Kursimet pensionale përbëjnë një nga shtyllat kryesore të sigurisë financiare për qytetarët pas përfundimit të jetës aktive të punës. Megjithatë, shumë kontribuues ende nuk janë të qartë kur, si dhe në çfarë rrethanash mund t’i tërheqin këto mjete nga Fondi i Kursimeve Pensionale i Kosovës (FKPK), shkruan Kujdestari.info.
Më poshtë paraqiten të gjitha rastet ligjore të tërheqjes së kursimeve pensionale, procedurat përkatëse dhe dokumentacioni i nevojshëm.
Pensioni i moshës – forma më e zakonshme e tërheqjesKur mund të tërhiqen kursimet?
Tërheqja e kursimeve pensionale bëhet kur kontribuuesi arrin moshën 65 vjeç. Aplikuesi duhet të dëshmojë moshën përmes një dokumenti valid identifikimi.
Si bëhet tërheqja?
Mënyra e tërheqjes varet nga bilanci i kursimeve në momentin e aplikimit:
Nëse bilanci është deri në 3,000 euro
Kursimet tërhiqen përnjëherë. Kontribuuesi mund të ofrojë llogari në cilëndo bankë në Kosovë. FKPK-ja i mbulon shpenzimet e transferit dalës, ndërsa tarifat eventuale hyrëse mbulohen nga përfituesi.
Nëse bilanci është mbi 3,000 euro
Kontribuuesi kalon në programin e Tërheqjes në Faza, i rregulluar me ligj dhe me rregullore të Bankës Qendrore të Kosovës.
Përfituesi mund të:
tërheqë 20% të kursimeve përnjëherë
pjesën tjetër ta pranojë përmes kësteve mujore, minimumi 200 euro në muaj, ose maksimumi 1% e bilancit total (kur shuma tejkalon 20 mijë euro).
Pagesat mujore realizohen përmes bankave të kontraktuara nga FKPK-ja dhe vazhdojnë derisa të shterret i gjithë bilanci.
Dokumentet për pensionin e moshës
Dokument valid identifikimi
Deklarim për bankën e përzgjedhur
Llogari aktive bankare (kur bilanci është nën 3,000 euro)
Trashëgimia e kursimeve pensionale
Në rast se kontribuuesi ndërron jetë para arritjes së moshës së pensionit, kursimet pensionale trashëgohen dhe paguhen përnjëherë, minus tatimi në të ardhurat personale.
Rendi i trashëgimisë:
Bashkëshorti/ja
Fëmijët
Përfituesit tjerë/alternativë
Nëse ekziston vetëm bashkëshorti/ja, ai/ajo trashëgon 100% të kursimeve. Në mungesë të bashkëshortit/es, fëmijët trashëgojnë sipas aktit të trashëgimisë.
Dokumentet për trashëgimi:
Dokument identifikimi i trashëgimtarit
Llogari aktive bankare në Kosovë
Akt i trashëgimisë nga noteri ose gjykata
Regjistrimi i vdekjes në regjistrin civil (verifikohet digjitalisht nga FKPK)
Pensioni invalidor- tërheqje e pjesshme
Para moshës së pensionimit, kontribuuesit që përfitojnë pension invalidor mund të aplikojnë për tërheqje të pjesshme të kursimeve pensionale.
Vendimi për pension invalidor lëshohet nga Administrata Pensionale pranë MPMS-së për periudha 1, 3 ose 5 vjet. Bazuar në këtë kohëzgjatje, FKPK-ja aprovon pagesa mujore prej 200 euro, deri në përfundimin e vlefshmërisë së vendimit.
Shembull:
Nëse pensioni invalidor është i vlefshëm për 3 vjet, përfituesi mund të tërheqë deri në 7,200 euro (36 muaj × 200 euro), ose më pak nëse kursimet nuk e mbulojnë këtë shumë.
Dokumentet për pension invalidor:
Dokument valid identifikimi
Vendimi për pension invalidor
Deklarim për bankën e përzgjedhur
Tërheqja nga shtetasit e huaj
Shtetasit e huaj me qëndrim të përkohshëm në Kosovë kanë të drejtë të tërheqin kursimet pensionale të paguara gjatë kohës së punësimit në Kosovë.
Nëse ata kanë fituar qëndrim të përhershëm ose shtetësi kosovare, kjo e drejtë nuk aplikohet.
Dokumentet e nevojshme:
Numër Individual Tatimor ose lejeqëndrim i përkohshëm
Vërtetim nga Regjistri Civil për statusin e shtetasit të huaj
Llogari bankare në Kosovë ose në vendin e origjinës
Tatimi mbi tërheqjet pensionale
FKPK-ja thekson se çdo tërheqje e kursimeve pensionale, qoftë për pension moshë, trashëgimi, invaliditet apo shtetas të huaj, i nënshtrohet tatimit në të ardhurat personale, sipas legjislacionit në fuqi.
Tërheqja e kursimeve pensionale është një proces i rregulluar qartë me ligj, por që kërkon informim të saktë dhe dokumentacion të plotë. Qytetarët këshillohen të planifikojnë me kujdes tërheqjen e kursimeve, veçanërisht në rastet e tërheqjeve të përsëritura, pasi këto mund të ndikojnë negativisht në shumën përfundimtare të përfitimit.
